Đọc hiểu nhãn GHS: 9 biểu tượng cảnh báo và cách phản ứng
Mỗi chai hóa chất trong phòng thí nghiệm đều mang thông tin an toàn ngay trên nhãn. Hệ thống GHS (Globally Harmonized System) quy ước 9 biểu tượng hình thoi viền đỏ; nhận ra chúng trong vài giây là kỹ năng đầu tiên của người làm thí nghiệm.
Chín biểu tượng và ý nghĩa
| Mã | Hình vẽ | Nghĩa | Việc cần làm |
|---|---|---|---|
| GHS01 | Quả bom nổ | Chất nổ, tự phản ứng | Không va đập, không ma sát, không đun nóng |
| GHS02 | Ngọn lửa | Dễ cháy | Tránh xa nguồn lửa, tia lửa, bề mặt nóng |
| GHS03 | Ngọn lửa trên vòng tròn | Oxy hóa | Để xa chất dễ cháy và chất hữu cơ |
| GHS04 | Bình khí | Khí nén, khí hóa lỏng | Cố định bình, tránh va đập, tránh nhiệt |
| GHS05 | Ăn mòn (giọt ăn mòn tay và kim loại) | Ăn mòn da, mắt, kim loại | Găng tay, kính bảo hộ, thao tác trong tủ hút |
| GHS06 | Đầu lâu xương chéo | Độc cấp tính | Không để tiếp xúc da, không hít, rửa tay ngay sau khi dùng |
| GHS07 | Dấu chấm than | Kích ứng, có hại | Tránh tiếp xúc kéo dài, thông gió tốt |
| GHS08 | Người có ngôi sao ở ngực | Nguy hại sức khỏe lâu dài | Ung thư, đột biến, ảnh hưởng sinh sản - hạn chế phơi nhiễm tối đa |
| GHS09 | Cá và cây chết | Nguy hại môi trường | Không đổ xuống bồn rửa, thu gom theo quy định chất thải |
Một chất thường mang nhiều biểu tượng
Đây là chỗ hay bị bỏ sót. Axit nitric chẳng hạn mang cùng lúc GHS05 (ăn mòn), GHS06 (độc) và GHS03 (oxy hóa) - mỗi biểu tượng ứng với một cách gây hại khác nhau, và biện pháp phòng ngừa phải đủ cho cả ba.
Trong kho hóa chất của Trường hiện có 436 chai mang nhãn ăn mòn, 186 chai độc, 185 chai dễ cháy và 152 chai oxy hóa. Con số cộng lại lớn hơn tổng số chai chính vì lý do này.
Không có biểu tượng nào cũng là một thông tin
Nhiều chất quen thuộc trong phòng thí nghiệm không mang biểu tượng GHS nào: axit ascorbic (vitamin C), glycine, bari sulfat, thạch agar. Nhãn không có hình cảnh báo nghĩa là chất đó không được phân loại là nguy hại theo GHS - chứ không phải nhãn bị thiếu.
Điều ngược lại cũng đúng và quan trọng hơn: đừng suy đoán mức nguy hiểm từ cái tên. Có chữ "acid" trong tên không đồng nghĩa với ăn mòn hay độc hại.
Tra cứu nhanh trên hệ thống
Mỗi chai trong kho của Trường đều có mã QR riêng. Quét mã bằng điện thoại sẽ mở ra trang thông tin an toàn của đúng chai đó - không cần đăng nhập, nên người đang đứng cạnh chai lúc xảy ra sự cố cũng tra được ngay.
Ngoài ra có thể tra cứu theo tên hoặc mã CAS tại mục Hóa chất (MSDS) trên cổng thông tin này.
Bài viết nhằm phổ biến kiến thức an toàn chung. Khi nội dung ở đây khác với quy định đã ban hành của Nhà trường hoặc với phiếu an toàn (SDS) của nhà sản xuất, hãy làm theo quy định của Nhà trường và SDS. Mọi trường hợp phơi nhiễm hóa chất đều cần được nhân viên y tế thăm khám, kể cả khi thấy đã đỡ.