Trang bị bảo hộ cá nhân: mặc gì, khi nào, và những nhầm lẫn thường gặp
Trang bị bảo hộ cá nhân (PPE) là lớp phòng vệ cuối cùng, không phải lớp đầu tiên. Thứ tự đúng luôn là: thay hóa chất an toàn hơn nếu được → làm trong tủ hút → quy trình thao tác đúng → rồi mới tới PPE. PPE bảo vệ một người; tủ hút bảo vệ cả phòng.
Kính bảo hộ
- Kính cận không phải kính bảo hộ. Kính cận không có tấm chắn bên hông và không chịu được va đập.
- Khi thao tác với chất ăn mòn hoặc có nguy cơ bắn tóe, cần kính kín (goggles) chứ không phải kính có gọng hở.
- Với thao tác nguy cơ cao, dùng thêm tấm che mặt ngoài kính kín - tấm che mặt một mình không đủ bảo vệ mắt.
Găng tay
Đây là chỗ hay sai nhất: không có loại găng tay nào chống được mọi hóa chất.
- Găng nitrile mỏng dùng phổ biến, tốt cho nhiều hóa chất thông thường, nhưng không chống được nhiều dung môi hữu cơ (chloroform, dichloromethane…) - dung môi thấm qua trong vài phút.
- Tra bảng tương thích găng tay trong phiếu an toàn (SDS) của chất đang dùng.
- Thay găng ngay khi bị dính hóa chất, không rửa găng để dùng tiếp.
- Không đeo găng ra khỏi phòng thí nghiệm, không mở cửa, không bấm thang máy, không cầm điện thoại bằng găng đã dùng.
- Rửa tay sau khi tháo găng - găng có thể có lỗ thủng nhỏ không nhìn thấy.
Áo choàng phòng thí nghiệm
- Cài kín cúc. Áo mở phanh không bảo vệ được gì.
- Tay áo dài, không xắn lên.
- Không mặc áo blouse ra khỏi khu vực thí nghiệm - nhất là vào căng tin hay phòng làm việc chung.
- Giặt riêng, không giặt chung với quần áo sinh hoạt.
Giày và trang phục
- Giày kín mũi, đế chống trượt. Dép, sandal, giày hở mũi không được vào phòng thí nghiệm - một chai rơi vỡ là đủ để gây thương tích nặng.
- Quần dài. Chân trần dưới đầu gối không có gì che chắn khi hóa chất chảy xuống.
- Tóc dài buộc gọn. Tóc xõa vướng vào thiết bị quay hoặc bắt lửa từ đèn cồn.
Khẩu trang và mặt nạ
Khẩu trang y tế thông thường không bảo vệ khỏi hơi hóa chất - nó chỉ chắn giọt bắn. Công việc sinh hơi độc phải làm trong tủ hút. Mặt nạ lọc khí chỉ dùng khi đã được tập huấn và chọn đúng loại phin lọc cho chất cụ thể.
Kiểm tra nhanh trước mỗi buổi làm việc
- Kính bảo hộ có đúng loại cho việc hôm nay không?
- Găng tay có chống được chất sắp dùng không?
- Áo cài kín, giày kín mũi, tóc buộc gọn?
- Tủ hút có hoạt động không?
- Biết vị trí vòi rửa mắt và vòi sen khẩn cấp chưa?
Bài viết nhằm phổ biến kiến thức an toàn chung. Khi nội dung ở đây khác với quy định đã ban hành của Nhà trường hoặc với phiếu an toàn (SDS) của nhà sản xuất, hãy làm theo quy định của Nhà trường và SDS. Mọi trường hợp phơi nhiễm hóa chất đều cần được nhân viên y tế thăm khám, kể cả khi thấy đã đỡ.
Ảnh: Trường Đại học Quy Nhơn / Chương trình IUC-QNU.